Filmmaker Masja de Roy gebruikt NLP om diepere lagen aan te brengen in haar videoportretten en ‘documentairestijl’  films. NLP technieken helpen haar  bij het bepalen van de ‘premisse’ (de rode draad in het verhaal) èn bij het schrijven van een script en draaiboek. In dit blog lees je hoe zij dat aanpakt. Interessante info  voor iedereen die in een gesprek de diepgang zoekt, of die zichzelf op een dieper niveau  wil begrijpen.

Masja zorgt voor ‘verdieping’ door de drijfveren en levensmotto’s van de geportretteerde als onderliggende boodschap in iedere scene van de film te verwerken. Hoe helpt NLP daarbij? Masja: “Elke productie begint met voorgesprekken met het subject om erachter te komen wat essentieel  is voor diegene, en waar het dus in de film om moet draaien. NLP helpt mij om meer richting te geven aan deze gesprekken. Niet wàt iemand doet, maar hoe en waarom hij het doet, interesseert mij.  Vóór mijn Practitioners opleiding bij Yosara NLP, vroeg ik heel direct naar iemands waarden en overtuigingen, maar welk mens kan daar meteen antwoord op geven? Met behulp van de ‘logische niveaus’ van NLP kom  je stap voor stap dichterbij een essentie, en iedereen kan je volgen en antwoord geven.”

 

De zes logische niveaus in NLP:  omgeving,  gedrag, vaardigheden, waarden en overtuigingen, identiteit, en  zingeving.

 

Volgens deze NLP theorie zijn er zes overtuigingsniveaus, waarin we leren (veranderen) en functioneren. Bij elk van deze niveaus horen één of meer kernvragen. Deze leiden van een concreet, oppervlakkig begrip, naar een dieper begrip van iemands drijfveren. Masja vraagt deze  niveaus, één voor één uit. Ze zegt hierover: “Mensen zijn verrast over inzichten die ze hierbij krijgen. Op dat moment heb je als interviewer een klik met ze. En dan kun je een goeie film maken.”

 

Een diepgravend interview met behulp van de logische niveaus

Hieronder lees je hoe Masja iemand uitvraagt met behulp van de logische niveaus. Je kunt de vragen ook aan jezelf stellen.

Niveau 1: omgeving.

Bij dit niveau horen de eenvoudig te beantwoorden vragen: waar? En: wanneer? Het gaat hier om het schetsen van de concrete situatie waarin iemand (of jijzelf) zich bevindt.

Niveau 2: gedrag.

Dit niveau draait om de vraag: wat doe ik? Of: wat zie ik jou doen? Masja: “Ik werk aan een filmportret van een arts, die mensen met chronische klachten begeleidt. Deze persoon heeft daar een eigen, unieke manier voor. Wat ik diegene vraag is: als je een gesprek hebt met een patiënt, wat zie ik jou dan doen? Hoe zit jij daar? Wat heb je aan? Hoe beweeg je? Hoe praat je? Hoe kijk je? Wat vraag je?”

Niveau 3: vaardigheden.

Hier is de kernvraag: hoe? Hoe doe ik het? Waarin ben ik goed als ik dit doe? Masja: “Goed kunnen luisteren, bleek een van de vaardigheden van deze arts. En daarnaast: het, los van het medisch dossier, signaleren van gedrag of aspecten van de ander, waardoor de arts in staat is iemands levenswijze en karakter in verband te brengen met zijn of haar ziektegeschiedenis. Dezelfde arts zei ook goed te zijn in: de tijd nemen voor de ander.”

Niveau 4: waarden en overtuigingen.

Bij dit niveau hoort de waaromvraag. Waarom? Met welke bedoeling? Wat is belangrijk voor mij? En: onder welke voorwaarden kan ik doen wat ik wil doen? Masja: “Deze arts gelooft in de wisselwerking tussen lichaam en geest en de invloed die de patiënt zelf heeft op zijn genezing. ‘De patiënt geneest zichzelf uiteindelijk.’ Bovendien is zij ervan overtuigd dat als er een weg wordt afgesloten, bijvoorbeeld door ziekte of beperkingen, er zich altijd nieuwe kansen voordoen. Alleen binnen die criteria kan deze arts op een eigen, unieke manier mensen met chronische klachten bijstaan.”

Niveau 5: identiteit.

Hier draait het om de vraag: Wie? Wie ben ik dan met die waarden? Masja: “Dit is het niveau waarin iemand zijn rol benoemt. Ooit noemde een geïnterviewde zichzelf  ‘de verhalenverteller’. Wanneer ik, enige tijd na een voorgesprek, terugkom voor de opnames, is iemand zenuwachtig. Als ik dan begin over, in dit geval, ‘de verhalenverteller’, dan schiet die persoon meteen weer in zijn of haar rol, en terug in zijn eigenheid. En dan is ook die klik van het voorgesprek er weer. In NLP heet dat ‘een anker’ . Ik gebruik dat woord ‘verhalenverteller’ als een anker voor de ander om weer in die modus te komen.”

Niveau 6: visie en missie.

Niveau 6 draait om de vraag: waartoe? Voor wie? Masja: “De antwoorden op deze vraag, gebruik ik als de premisse, de rode draad, voor de film. De premisse is dat wat vaart geeft aan het verhaal en komt vaak overeen met wat de persoon beschouwt als zijn eigen missie, of levensmotto. Het is de missie van voornoemde arts om mensen die vastgelopen zijn door allerlei onbegrepen klachten verder te helpen.  De acties die deze arts onderneemt om dit doel te bereiken, kan ik verfilmen. Op persoonlijke eigenschappen van mensen kan ik vrij letterlijk inzoomen. Als iemand bijvoorbeeld chaotisch is, dan visualiseer ik dat met beweeglijk camerawerk en ik laat een bureau met veel papieren zien…”

 

 

Masja de Roy produceert films en organiseert projecten waarbij film wordt ingezet als middel voor de ontplooiing van mensen. Zie: www.cimpa-t.nl  Voor het bedrijf van haar partner Bert van der Molen schrijft ze programmavoorstellen voor documentaires en videoseries. Zie www.bmtv.nl